De duivel en de maagd bekleedt een aparte plaats in het oeuvre van Hubert Lampo. De schrijver had met dit werk een volledige objectieve roman op het oog. Hiermee bedoelde hij een boek, waarin hij zichzelf niet identificeert met de mannelijke hoofdpersoon, wat praktisch in geheel zijn overige oeuvre het geval is. Wie vertrouwd is met Lampo's werk merkt trouwens terstond, dat Gilles de Rais, de inderdaad historische vijftiende-eeuwse Bretonse edelman, voor hem een object van studie is geweest, waardoor hij met verbijstering en nieuwsgierigheid werd vervuld. Waarom werd een man, ééns de wapengezel van Jeanne d'Arc, een duivel in mensengedaante, die zijn weerga niet vindt in de geschiedenis? Op deze vraag heeft Hubert Lampo een antwoord trachten te geven in dit boek over een zwarte-magiër dat, de onvermijdelijke vrije interpretatie van de romancier ten spijt, op historische documenten berust.
Een verhaal, typerend voor wat door de grote geleerde Huizinga als 'het herfsttij der middeleeuwen' werd gekenschetst.